تنهادوست !

 بررسی‌های تاريخی نشان‌گر آن است كه‌تا پيش‌از پيدايش شهرسلطان‌آباد (اراك) در محدوده منطقه جغرافيايی اين شهرستان که تا سال ۱۳۱۶ولايت عراق نام داشت، با وجود ۶۸۰ آبادی و حدود پانصد هزار نفر جمعيت، شهر با اهميتی پديد نيامده است. كمتر از دو قرن پيش در زمان حكومت فتحعلی شاه قاجار ولايت عراق شاهد نا امنی ها و شورش های متعدد اهالی فراهان، گلپايگان و چهار لنگ عليه حكومت قاجار بود. قشون حكومتی به فرماندهی يوسف خان گرجی قلعه زلف آباد را كه محل تجمع مخالفين دولت بود با خاك يكسان كرده و جمعيت آن را قلع و قمع و پراكنده ساختند و طرح ايجاد شهر جديدی را پی ريزی نمودند. بدين منظور در نقطه خوش منظره و با صفايی كه نسبت به منطقه مركزيت و به اطراف و جوانب تسلط داشت و از امكانات ارتباطی و منابع آب و قنوات بهره مند بود، مكان شهر جديد انتخاب شد. اين نقطه كه انتهای محال فراهان بود و سابقا دهی به نام دسكره يا  دستجرد در آن وجود داشت، سلطان آباد نام گرفت و كانون مبادلات منطقه شده و جمعيت هشت قلعه موجود در پيرامون به شهر جديد انتقال يافتند. اين شهر ابتدا قلعه سلطان آباد، سپس شهر نو و بعد از آن شهر سلطان آباد نام گرفت و در سال ۱۳۱۶ هـ . ش هنگامی که راه آهن جنوب از کنارشهرعبورکردایستگاهی در کنارشهراحداث گردید نام این ایستگاه را اراک گذاشتند وسپس طی بخشنامه ای ابلاغ گردید که نام آبادیهای مجاورایستگاه به نام همان ایستگاه اراک خوانده شوند برای کلمه اراک معانی گوناگونی ذکر گردیده است که تعدادی از آنها عبارتند از:پایتخت،باغستان،نخلستان،شهرستان وبعضی کلمه «اراک» را شکل فارسی کلمه عراق و به معنی سرزمین همواره دانسته اند.
اراك از آغاز ايجاد تاكنون همواره در معرض دگرگونی بوده و تحولات فراوانی يافته است. اين شهر تا اوايل ۱۲۷۰ هـ . ق نقش نظامی داشت و محل سكونت سپهدار عراق بود. اولين نقطه عطف در تحولات سلطان آباد زمانی آغاز گشت كه در دوره حكومت ميرزا حسن خان، شهر از حالت نظامی خارج و به تدريج كاركرد تجاری و صنعتی يافت و قالی بافی رونق گرفت و زمينه توسعه صنعتی آن نيز فراهم شد. در زمان فتحعلی شاه، مقارن شروع جنگ جهانی اول و فرو پاشی حكومت قاجاريه، قوای روسيه شهر های ساوه، سلطان آباد و مناطق اطراف آن ها را به تصرف در آورند. پس از خاتمه جنگ جهانی اول و تحولات سياسی كشور، سلطان آباد نيز در معرض دگرگونی های اين دوره قرار گرفت. اين روند در دهه‌های بعدی نيز ادامه يافت، به طوری كه امروزه شهر اراك به يكی از قطب های صنعتی ايران تبديل شده است.