تنهادوست !

دزدان دريايي عدن گستاخ تر شده اند :

آرش مومنيان؛ دزدان دريايي خليج عدن در پايان هفته يي پرکار و پرسود سه شنبه شب مورد حمله يک ناو جنگي ارتش هند قرار گرفته و کشتي مادر خود را از دست دادند. اين حمله در حالي روي مي دهد که يکشنبه هفته جاري دزدان دريايي با تصرف نفتکش «استار سيريوس» رکورد جديدي در اندازه کشتي هاي ربوده شده براي خود ثبت کردند.نيراد کومارسينها فرمانده ناو هندي با انتشار بيانيه يي ضمن اعلام خبر مربوط به درگيري ناو جنگي «آي ان اس تبر» با ناوگان کوچک دزدان دريايي در ذکر جزئيات اين درگيري نوشت؛ «اين عمليات در کل حدود چهار تا پنج ساعت طول کشيد… اين عمليات اولين نمونه در نوع خود به شمار مي رود که نيروهاي هندي موفق شدند طي آن کشتي مادر دزدان دريايي را غرق کنند.»بر اساس همين بيانيه اين عمليات در نيمه شب سه شنبه در ۵۲۸ کيلومتري جنوب غرب ساحل جنوبي عمان (نزديک آب هاي ساحلي يمن) رخ داده است. سينها در اين بيانيه مدعي شد نيروهاي هندي زماني که با کشتي مادر روبه رو شدند، مشخصات آن را مطابق با مشخصات يکي از کشتي هاي دزدان دريايي يافتند. اطلاعات مربوط به کشتي دزدان از طريق يکي از سازمان هاي بين المللي مبارزه با دزدان دريايي در اختيار ناو هندي قرار گرفته بود. کشتي مادر هنگام رويت دو قايق تندرو را يدک مي کشيده که اين نيز از ديگر نشانه هاي کشتي دزدهاي دريايي در آب هاي ساحلي شرق آفريقاست. به گفته سينها نيروهاي هندي توانسته اند با دوربين هاي خود افراد مسلح به مسلسل هاي سبک و خمپاره انداز را در حال تردد روي عرشه کشتي مادر تشخيص دهند. پس از اين مشاهدات کشتي هندي به دزدان دريايي نزديک مي شود و براي بازرسي آن پيام «ايست» مي دهد اما کشتي مادر دزدان دريايي در پاسخ ابتدا رزمناو «تبر» را تهديد کرده و زماني که کشتي هندي به آن نزديک تر شد، روي آن آتش گشود.کشتي تبر از ۲۳ اکتبر در منطقه عدن مشغول گشت زني است و تاکنون ۳۵ کشتي هندي را که قصد عبور از اين منطقه پرخطر را داشته اند، اسکورت کرده است. هفته گذشته نيروهاي هوا - درياي ارتش هند نيز با استفاده از هليکوپترهاي خود موفق شدند از تصرف کشتي تجاري هندي در اين منطقه جلوگيري کنند.

سينها در اين باره گفت؛ «در مقابل آي ان اس تبر نيز در دفاع از خود روي کشتي مادر آتش گشود… بر اثر شليک هاي تبر کشتي مادر آتش گرفته و بعد از لحظاتي صداي انفجار شنيده شد که گمان مي رود بر اثر تسري آتش به انبار مهمات و مواد منفجره دزدان رخ داده باشد. تقريباً همزمان با شنيده شدن صداي انفجار دو قايق تندرو از کشتي مادر جدا شده و سعي کردند فرار کنند. کشتي تبر اولين قايق را تعقيب کرد که پس از ساعاتي آن را خالي از سرنشين پيدا کرد. قايق دوم موفق شد در تاريکي شب بگريزد.»

بر اساس گزارش رسمي ارتش هند از اين ماجرا، دزدان دريايي خليج عدن جسارت و گستاخي اين را پيدا کرده اند که حتي در درگيري با کشتي هاي جنگي پيش قدم شوند. اين مساله در حالي باعث حيرت تحليلگران مسائل امنيتي و نظامي شده است که عمليات چند روز پيش دزدان اين ناحيه در تصرف نفتکش «استار سيريوس» نيز آنها را غافلگير کرده بود. کشتي «استار سيريوس» عربستان سعودي يکشنبه هفته جاري با محموله دو ميليون بشکه نفت خام که معادل يک چهارم کل صادرات نفت عربستان در يک روز است در فاصله ۴۵۰ مايل دريايي (حدود ۸۰۰ کيلومتري) جنوب شرق بندر مومباساي کنيا به دام دزدان دريايي افتاده است. اين منطقه و فاصله دور آن از آب هاي ساحلي سومالي که تصور مي شود خاستگاه اصلي دزدان دريايي باشد، نشان داد دزدان دريايي عدن اخيراً به تجهيزات پيشرفته تري مجهز شده و اکنون مي تواند در نقاطي دورتر در عمق آب هاي بين المللي و جايي که انتظار حضور آنها نمي رود، دست به عمليات بزنند. به عقيده تحليلگران دزدان عدن با اتکا بر درآمد هنگفتي که راهزني دريايي در يک سال گذشته براي آنها به همراه داشته، توانسته اند تجهيزات و سلاح هاي جديد خريداري کنند. بان کي مون دبير کل سازمان ملل متحد هفته گذشته در تشريح وضعيت دشوار امنيتي و اقتصادي که دزدان دريايي در خليج عدن و ورودي درياي سرخ به وجود آورده اند، گفت؛ بر اساس برآورد سازمان ملل فعاليت دزدان دريايي در سال جاري بين ۲۵ تا ۳۰ ميليون دلار درآمد داشته است. سايروس مادي، از مسوولان دفتر بين المللي کشتيراني که فعاليت دزدان دريايي ساحل شرقي آفريقا را دنبال مي کند با ستايش اقدام اخير ارتش هند و عکس العمل آن در برابر دزدان دريايي گفت؛ «تنها با چنين اقداماتي مي شود مشکلات و وضعيت کنوني را حل کرد. در همين حال يک منبع سوماليايي ضمن اعلام اين خبر که کشتي «استار سيريوس» در نزديکي شهر ايل در شمال سومالي لنگر انداخته است، گفت دزدان دريايي در قبال آزادي اين نفتکش غول آسا و ۲۵ خدمه آن ۲۵۰ ميليون دلار درخواست کرده اند. اين خبر از سوي طرف عربستاني تاييد نشده است اما آخرين اخبار حاکي از اين است که مسوولان شرکت آرامکوي عربستان که مالک اين نفتکش است براي مذاکره با دزدان دريايي راهي سومالي شده اند. ارزش محموله «استار سيريوس» بالغ بر ۱۰۰ ميليون دلار است. نيويورک تايمز نيز در اين زمينه مدعي شد اين گروه از دزدان ارتباطات گسترده يي در عربستان و امارات متحده عربي دارند که موجب حيرت ناظران شده است. دزدان دريايي در دو هفته گذشته به هشت کشتي حمله کرده اند و از زمان تصرف نفتکش عربستاني در روز يکشنبه تاکنون سه کشتي را تصرف کرده اند. اين کشتي ها شامل يک کشتي باربري تحت پرچم هنگ کنگ که گندم به مقصد بندرعباس حمل مي کرده، يک کشتي ماهيگيري تايلندي و يک کشتي باري يوناني مي شود. ربوده شدن کشتي يوناني هنوز به صورت رسمي تاييد نشده است. دزدان دريايي از آغاز سال ۲۰۰۸ تاکنون به ۹۲ کشتي حمله کرده اند که در تصرف ۳۶ کشتي از اين مجموع موفق بوده اند. آنها هنوز ۱۴ کشتي را در اختيار خود دارند که يکي از آنها کشتي اوکرايني با محموله ۳۳ تانک نظامي روسي و ساير ادوات و مهمات جنگي است. حدود ۲۵۰ خدمه اين کشتي ها هنوز گروگان راهزنان دريايي هستند.

دومين کشتي ايراني ربوده شد !

 روز پس از آزاد شدن کشتي ربوده شده ايراني، دزدان دريايي سوماليايي بار ديگر يک کشتي ديگر را که براي ايران گندم حمل مي کرد، ربودند.به گزارش آسوشيتدپرس «جين کمپبل» فرمانده هنگ پنجم نيروي دريايي امريکا در بحرين اعلام کرد اين کشتي با پرچم هنگ کنگ در حال تردد بود ولي براي خطوط کشتيراني ايران کار مي کرد.کمپبل ادامه داد؛ «اين کشتي احتمالاً به سواحل سومالي منتقل شده است.»خبرگزاري شينهوا هم به نقل از مرکز جست وجو و امداد دريايي مستقر در پکن گزارش داد اين کشتي حامل ۳۶هزار تن گندم و به سمت شهر ساحلي بندرعباس در حال حرکت بوده است.همچنين يک مقام آگاه اعلام کرد هيچ کدام از ۲۵ خدمه اين کشتي که اتباع کشورهاي ايران، فيليپين، هند، پاکستان و غنا بودند، آسيبي نديده اند.در همين حال کنسول ايران در سفارتخانه ايران در اتيوپي که حافظ منافع کشور در سومالي نيز هست، گفت؛ هنوز هيچ درخواستي براي پيگيري موضوع کشتي ربايي در درياي سومالي از سوي مقامات وزارت خارجه ايران و سازمان کشتيراني يا حتي وزارت خارجه سومالي براي پيگيري مطرح نشده است.

کشاني در گفت وگو با ايلنا با بيان اين مطلب افزود؛ بنابر اطلاعاتي که به دست ما رسيده است، اين کشتي در روز دوشنبه دزديده شده است و تاکنون هيچ اطلاعاتي درباره تعداد سکنه و محل اختفاي دزدان دريايي اعلام نشده است.

وي درباره نحوه فعاليت هاي قانوني سفارتخانه ايران در اتيوپي در اين باره گفت؛ با توجه به اينکه وزارت خارجه ايران، سومالي و اتيوپي درخواستي براي پيگيري اين امر نکرده اند، اقدام خاصي انجام نشده ولي پس از ارسال درخواست حتماً همانند دفعه پيش اقدامات لازم را انجام خواهيم داد.

کنسول ايران در اتيوپي خاطرنشان کرد؛ تنها اطلاعات ما محدود به فرار دو کشتي ايراني ديگر و دزديده شدن يک کشتي شده است. از سوي ديگر مجيد انسان نجيب مدير امور دريايي کشتيراني جمهوري اسلامي گزارش داد؛ «کشتي ربوده شده در سواحل شرقي سومالي در اجاره کشتيراني جمهوري اسلامي بوده است.»

به گفته کاپيتان انسان نجيب اين کشتي ديلايت نام دارد و متعلق به يک شرکت هنگ کنگي و تحت پرچم هنگ کنگ است و هنگام حمل سي و شش هزار تن گندم از اروپا به ايران ربوده شد.

مجيد انسان نجيب گفت؛ هنوز کشتي ربوده شده يا ربايندگان آن ارتباطي با کشتيراني جمهوري اسلامي برقرار نکرده اند. حسن قشقاوي سخنگوي وزارت خارجه ايران هم گفت اين وزارتخانه گزارش مربوط به ربودن يک کشتي باري ايراني در نزديکي سواحل سومالي را از طريق خبرگزاري چين دريافت کرده و سرگرم بررسي آن است. سخنگوي وزارت خارجه گفته بود هدف از ربودن کشتي هاي تجاري در سواحل سومالي عمدتاً باج گيري بوده و «قدرت هاي نظامي دريايي» را به دليل آنچه بي تفاوتي در قبال اين گونه حوادث مي خواند، مورد انتقاد قرار داد. وي گفت؛«توقعي که از دولت هاي بزرگ مدعي داشتن پيکره دريايي قدرتمند مي رود اين است که نسبت به اين پديده بي تفاوت نباشند.» اول شهريورماه گذشته نيز يک کشتي باربري به نام «ايران ديانت» که متعلق به ايران بود توسط دزدان دريايي سوماليايي ربوده شده بود. اين کشتي پس از ۵۰ روز آزاد شد. با آنکه مسوولان ايراني از ارائه هرگونه خبر درخصوص نحوه آزاد شدن ايران ديانت خودداري کردند اما منابع خارجي گزارش دادند که ايران دو ميليون دلار براي آزاد شدن کشتي پرداخت کرده است. اين خبر از سوي ايران تاييد يا تکذيب نشد.

ناامني در آب هاي سومالي

سواحل سومالي در ماه هاي اخير شاهد موارد متعددي دزدي دريايي بوده و با وجود حضور ناوهاي جنگي کشورهاي عضو ناتو، ربودن کشتي ها در اين منطقه شدت گرفته است و تنها در روز سه شنبه اين هفته، گزارش هايي از ربوده شدن سه فروند کشتي در اين منطقه انتشار يافت. به گفته دفتر دريانوردي بين المللي، شمار کشتي هايي که از ابتداي سال جاري ميلادي تاکنون در سواحل سومالي و خليج عدن واقع در سواحل شمالي سومالي، ربوده شده به ۹۵ فروند رسيده است. خليج عدن بين يمن و سومالي و در دهانه درياي سرخ (بحر احمر) واقع شده و کشتي هايي که از طريق کانال سوئز بين بنادر خليج فارس و اقيانوس هند و مقصد هاي اروپايي رفت و آمد مي کنند از اين خليج مي گذرند. بخش عمده يي از نفت صادراتي کشورهاي حوزه خليج فارس از اين مسير عبور مي کند و اوايل اين هفته، يک تانکر عظيم نفتي عربستان سعودي که حامل نفت صادراتي اين کشور به ارزش يکصد ميليون دلار بود توسط دزدان دريايي سوماليايي ربوده شد و انتظار مي رود ربايندگان براي آزادي کشتي و خدمه آن، خواستار دريافت مبلغ کلاني شوند. همزمان نيروي دريايي هند از غرق يک فروند قايق متعلق به دزدان دريايي در خليج عدن خبر داده است.

به گفته منابع هندي يک ناوچه اين کشور که عضو نيروي بين المللي مقابله با راهزني دريايي در سواحل منطقه است در اين منطقه هدف حمله سه فروند قايق تندرو حامل افراد مسلح قرار گرفت و به سوي آنها آتش گشود. با واکنش اين ناوچه هندي، مهاجمان از محل گريختند و ملوانان هندي بعداً يکي از قايق ها را که بدون سرنشين رها شده بود در نزديکي ساحل يافتند.

اينکه چرا دزدي دريايي در اين منطقه رشد يافته به درگيري هاي داخلي سومالي برمي گردد. سومالي از اواخر دهه ۱۹۷۰ گرفتار بحران سياسي و از اواسط دهه ۱۹۸۰ درگير جنگ داخلي به سرکردگي رهبران قبايل و گروه هاي رقيب بوده و عملاً حکومت مرکزي واحد و مقتدر نداشته است.

در سال ۲۰۰۶ دولت انتقالي سومالي با حمايت نيروهاي نظامي اتحاديه آفريقا به خصوص واحدهاي ارتش اتيوپي توانست پايتخت را به تصرف درآورد اما درگيري داخلي همچنان ادامه داشته و اختلاف بين رهبران دولت انتقالي در ماه هاي اخير تنش در صحنه سياسي را افزايش و اميد به بازگرداندن امنيت به اين کشور را کاهش داده است.

با توجه به ناتواني دولت سومالي در برقراري امنيت در مرزهاي آبي خود، آب هاي ساحلي اين کشور به محلي براي راهزني دريايي تبديل شده است.

دزدي دريايي که در حوالي خليج عدن صورت مي گيرد تاکنون خسارت بي شماري به حمل و نقل دريايي منطقه وارد کرده است. بنابر گزارش شبکه الجزيره از ۱۹۹ کشتي ربايي که در سال گذشته انجام شده ۶۳ مورد آن متعلق به دزدان دريايي سومالي بوده است. اوايل هفته جاري نيز دزدان دريايي سوماليايي با دزديدن نفتکش عربستان سعودي به نام «ستاره سيروس» بزرگ ترين دزدي خود را در تاريخ به ثبت رساندند. اين نفتکش صدها کيلومتر دورتر از محل استقرار دزدان دريايي در اقيانوس هند، موسوم به «کوچه دزدان دريايي» ربوده شده است. صاحبان اين تانکر که يکي از بزرگ ترين تانکرهاي جهان است با دزدان دريايي در تماس بوده اند و گفته اند بيست و پنج نفر خدمه اين کشتي در سلامت هستند. تانکر «ستاره سيروس» حامل نفت خام به ارزش صد ميليون دلار است و احتمالاً دزدان دريايي براي آزاد کردن آن خواستار پرداخت باج سنگيني خواهند شد. مقامات سعودي تصرف اين تانکر را محکوم کرده اند و سرقت هاي دريايي را خطري به بزرگي خطر اقدامات تروريستي خوانده اند. سعود الفيصل وزير خارجه عربستان سعودي اين حادثه را تکان دهنده خوانده و گفته است سرقت دريايي يک بيماري است که بايد ريشه کن شود.

اقتصادي نوظهور در قرن بيست و يکم

مري هارپر گزارشگر بي بي سي با تعدادي از مسافراني که به تازگي در بندر ايل بوده اند، گفت وگو کرده و به نقل از آنها مي گويد اين بندر از زماني که به مرکز استقرار دزدان دريايي تبديل شده، خيلي تغيير کرده است.

در يک سال گذشته اين مکان از روستايي کثيف به يکي از لوکس ترين نقاط سومالي تبديل شده است. بخشي از ميليون ها دلاري که دزدان دريايي باج گرفته اند صرف ساخت ويلاهاي لوکس و خريد خودروهاي لندکروز شده است.

گزارشگر بي بي سي مي گويد مسافراني که از بندر ايل آمده اند، گفته اند ساکنان اين بندر از ربوده شدن تانکر عظيم سعودي هيجان زده بوده اند - هر بار که يک کشتي ربوده مي شود، مردم ايل بهترين لباس هاي خود را مي پوشند و لپ تاپ ها و تلفن هاي موبايل خود را به دست مي گيرند.

گزارشگر بي بي سي مي گويد با اينکه ظاهراً بخش بزرگي از درآمد حاصل از سرقت دريايي به طراحان اين سرقت ها در دوبي و نايروبي داده مي شود، بخش زيادي از آن در ايل مي ماند. مردم ايل به جواناني که در سرقت هاي دريايي مشارکت دارند، به چشم قهرمان نگاه مي کنند. سرقت دريايي به اقتصادي نوظهور در اين بخش از سومالي تبديل شده است. در اين منطقه حتي رستوران هاي مخصوص گروگان ها راه اندازي شده است چون بسياري از آنها از غذاي محلي خوش شان نمي آيد.

به گفته گزارشگر بي بي سي، از نظر دزدان دريايي گروگان ها محموله يي باارزشند و بايد زنده و سالم نگه داشته شوند تا آنها بتوانند تا جايي که ممکن است براي آزاد کردن کشتي و خدمه آن باج بيشتري از صاحبان کشتي هاي ربوده شده مطالبه کنند. روند رو به افزايش دزدي دريايي سبب شده در اکتبر ۱۹۹۲ «مرکز گزارش دزدي هاي دريايي» در دفتر بين المللي کشتيراني (IMB) در اتاق بازرگاني بين الملل(ICC) تشکيل شود. دفتر بين المللي کشتيراني يک موسسه غيرانتفاعي است که در سال ۱۹۸۱ به عنوان هسته اصلي مبارزه عليه تمامي انواع تخلفات و جرائم دريايي تشکيل شد. دفتر بين المللي کشتيراني طبق اساسنامه، دولت ها، موسسات و سازمان ها را ملزم مي کند تا در زمينه اطلاعات دريايي با يکديگر تبادل و همکاري داشته باشند تا بتوانند با هماهنگي و همکاري عليه سرقت هاي دريايي مبارزه کنند.

بر اساس گزارش اين دفتر طي سال هاي ۲۰۰۳ تا ۲۰۰۷ بيش از ۱۴۰۰ دزدي دريايي در بيش از ۷۰ نقطه جهان صورت گرفت. نکته جالب توجه اين است که دزدي دريايي در خليج عدن در سال ۲۰۰۷ جزء پايين ترين رده بندي ها بوده است که در سال جاري ميلادي به بالاترين رده بندي ها ارتقا يافته است. 

نقل از اعتماد

امین اقتصاد, ایران, سیاست